Sezon żniw za nami ale problemy nadal zostają na polu. Nasz śledczy zajmie się dziś tematem, który dla wielu stanowi zagadkę, czasem tak trudną jak wyjaśnienie legendy Trójkąta Bermudzkiego, a mianowicie efektywne wykorzystanie resztek pożniwnych.
Kolejne dochodzenie, kolejne poszlaki i dowody. Czy i tym razem Detektyw Kłos niczym agent specjalny James Bond upora się z tą zagadka i wyjdzie z tego cało? Czy znajdzie sposób na mineralizację resztek pożniwnych i wzbogacenie gleby w mikroorganizmy? Jak dostarczenie azotu do gleby wpłynie na przyspieszenie tego procesu? Pytań, jak zawsze pojawia się wiele.
Co wynikło z dzisiejszego dochodzenia? Zobacz sam w kolejnej odsłonie Detektywa Kłosa na naszym kanale YT (link poniżej)
Masz pytania dotyczące wyboru odmian zbóż lub nawożenia uprawy? A może zastanawiasz się nad rozwiązaniem w przypadku występowania chwastów lub szkodników na roślinach? Zachęcamy do kontaktu z naszymi specjalistami. Chętnie podzielimy się wiedzą i możemy dobrać odpowiednie produkty do Twoich oczekiwań oraz problemów, z jakimi borykasz się na polu.
Wybierz nasiona zbóż ozimych, zobacz katalog klikając link poniżej
W poprzednim odcinku… Detektyw Kłos i walka z perzem
Dziś nasz specjalista od rolniczych zagadek zajął się śledztwem, które dotyczyło identyfikacji groźnego dla roślin wroga, jakim jest perz właściwy. Jak tym razem przebiegło dochodzenie? Czy poszlaki pomogły wskazać rozwiązanie tego problemu? I jakie środki zastosował nasz detektyw?
Uwaga! Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
Środki ochrony roślin mogą nabywać jedynie osoby pełnoletnie oraz – w przypadku środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych – osoby, które posiadają kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz. 340 z późn. zm.), w tym osoby, które ukończyły szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin.
*”Powyższy wpis ma wyłącznie charakter informacyjny, a zawarte w nim wiadomości mogą wymagać szerszego sprawdzenia. Prosimy o ich zweryfikowanie przed podjęciem decyzji lub działań”
Zostawianie słomy na polu to temat, który budzi wiele emocji wśród rolników i specjalistów zajmujących się agrotechniką. W kontekście rolnictwa zrównoważonego i efektywnego zarządzania zasobami, pytanie to nabiera szczególnego znaczenia. W tym artykule przyjrzymy się różnym aspektom związanym z pozostawianiem słomy na polu, uwzględniając zarówno korzyści, jak i potencjalne zagrożenia. Kompleksowa analiza pomoże podjąć świadomą decyzję.
Korzyści związane z pozostawianiem słomy na polu
Poprawa struktury gleby
Jednym z najważniejszych argumentów za pozostawianiem słomy na polu jest poprawa struktury gleby. Słoma działa jako naturalny mulcz, chroniąc glebę przed erozją wiatrową i wodną. Ponadto, rozkładająca się słoma zwiększa zawartość materii organicznej w glebie, co przyczynia się do poprawy jej struktury i zdolności retencyjnych.
Zwiększenie zawartości materii organicznej
Zostawienie słomy na polu przyczynia się do zwiększenia poziomu materii organicznej w glebie. Materia organiczna jest kluczowym składnikiem żyznej gleby, wpływając na jej właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne. Zwiększa pojemność wodną gleby, poprawia jej strukturę oraz dostarcza niezbędnych składników pokarmowych.
Zwiększenie aktywności mikrobiologicznej
Rozkładająca się słoma stanowi pożywkę dla mikroorganizmów glebowych, które odgrywają kluczową rolę w procesach dekompozycji i cyklu składników odżywczych. Zwiększenie aktywności mikrobiologicznej wpływa na lepsze przyswajanie składników pokarmowych przez rośliny oraz na ogólną zdrowotność gleby.
Poprawa retencji wody
Słoma pozostawiona na powierzchni pola działa jak gąbka, która zatrzymuje wodę z opadów atmosferycznych. To zjawisko jest szczególnie ważne w rejonach o niewielkich opadach deszczu, gdzie każdy milimetr wody może mieć znaczenie dla upraw.
Potencjalne zagrożenia związane z pozostawianiem słomy na polu
Ryzyko chorób i szkodników
Pozostawienie słomy na polu może sprzyjać rozwojowi chorób i szkodników. Słoma może działać jako rezerwuar dla patogenów roślinnych, takich jak grzyby, bakterie i wirusy, które mogą infekować przyszłe uprawy. Dodatkowo, resztki roślinne mogą stanowić schronienie dla szkodników, takich jak gryzonie czy owady.
Zwiększone ryzyko pożaru
W suchych rejonach, pozostawiona słoma może stanowić zagrożenie pożarowe. Słoma jest łatwopalna i może szybko zapłonąć w wyniku przypadkowej iskry lub celowego podpalenia. Pożary na polach mogą prowadzić do znacznych strat materialnych i środowiskowych.
Problemy z siewem i wzrostem roślin
Nadmierna ilość słomy na powierzchni pola może utrudniać siew i wzrost roślin. Gęsta warstwa resztek roślinnych może hamować wschody nasion oraz ograniczać dostęp światła i powietrza do kiełkujących roślin. Może to prowadzić do nierównomiernego wzrostu roślin i obniżenia plonów.
Techniki zarządzania słomą na polu
Wykorzystanie sprzętu rolniczego
Nowoczesne maszyny rolnicze umożliwiają efektywne zarządzanie słomą na polu. Kombajny wyposażone w specjalne rozdrabniacze słomy mogą równomiernie rozprowadzać resztki roślinne po polu, co sprzyja ich szybszej dekompozycji. Istnieją również specjalne agregaty uprawowe, które mieszają słomę z glebą, przyspieszając proces jej rozkładu.
Stosowanie kompostowania
Kompostowanie słomy to jedna z najbardziej ekologicznych metod jej zarządzania. Słoma może być kompostowana na miejscu lub transportowana do specjalnych kompostowni. Uzyskany kompost można następnie wykorzystać jako nawóz organiczny, poprawiający żyzność gleby.
Mulczowanie i uprawy osłonowe
Stosowanie mulczu i upraw osłonowych to kolejne techniki zarządzania słomą. Mulczowanie polega na pokryciu powierzchni pola warstwą słomy lub innych resztek roślinnych, co chroni glebę przed erozją i utratą wilgoci. Uprawy osłonowe, takie jak rośliny strączkowe, mogą być wysiewane na polach z pozostawioną słomą, co przyczynia się do poprawy struktury gleby i zwiększenia jej żyzności.
Usuwanie słomy z pola wiąże się z dodatkowymi kosztami, zarówno w zakresie pracy, jak i paliwa zużywanego przez maszyny rolnicze. Pozostawienie słomy na polu może zatem przynieść oszczędności finansowe, zwłaszcza w przypadku dużych gospodarstw rolnych.
Korzyści związane z poprawą jakości gleby
Poprawa jakości gleby poprzez pozostawienie słomy na polu może przynieść wymierne korzyści ekonomiczne w dłuższej perspektywie. Zdrowa i żyzna gleba przekłada się na wyższe plony oraz mniejsze zapotrzebowanie na nawozy i środki ochrony roślin.
Wpływ na środowisko naturalne
Zmniejszenie emisji CO2
Pozostawienie słomy na polu może przyczynić się do redukcji emisji dwutlenku węgla. Proces rozkładu słomy w glebie wiąże węgiel organiczny, co pomaga w redukcji poziomu CO2 w atmosferze. Jest to szczególnie istotne w kontekście walki ze zmianami klimatycznymi.
Ochrona bioróżnorodności
Słoma pozostawiona na polu sprzyja zachowaniu bioróżnorodności glebowej. Mikroorganizmy i drobne organizmy glebowe, takie jak dżdżownice, znajdują w niej schronienie i pożywienie, co przyczynia się do zachowania zdrowego ekosystemu glebowego.
Podsumowując, decyzja o pozostawieniu słomy na polu zależy od wielu czynników, takich jak lokalne warunki klimatyczne, rodzaj gleby oraz specyfika upraw. Z jednej strony, pozostawienie słomy może przynieść liczne korzyści, takie jak poprawa struktury gleby, zwiększenie zawartości materii organicznej oraz poprawa retencji wody. Z drugiej strony, istnieje ryzyko związane z rozwojem chorób i szkodników oraz potencjalnym zagrożeniem pożarowym.
Kluczowe jest, aby przy podjęciu decyzji, uwzględnić zarówno korzyści, jak i potencjalne zagrożenia. Nowoczesne technologie rolnicze oraz odpowiednie techniki zarządzania słomą mogą znacząco ułatwić proces decyzyjny i przyczynić się do osiągnięcia optymalnych rezultatów.
Z perspektywy długoterminowej, pozostawienie słomy na polu może przyczynić się do zrównoważonego rozwoju gospodarstwa rolnego, poprawy jakości gleby oraz ochrony środowiska naturalnego. W kontekście rosnących wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i potrzebą efektywnego zarządzania zasobami, jest to temat, który zasługuje na większą uwagę ze strony rolnika.
Po żniwach rolnicy rozpoczynają pracę nad przygotowaniem stanowisk pod kolejne uprawy. W procesie tym warto również uwzględnić zagospodarowanie resztek pożniwnych, które cechują się dużym, często niedocenianym potencjałem.
Dowiedz się w jaki sposób wykorzystać resztki pożniwne i jakie preparaty mogą nam w tym pomóc?
W jaki sposób resztki pożniwne wpływają na jakość gleby?
Zagospodarowanie resztek pożniwnych wiąże się przede wszystkim z wykorzystaniem ich w charakterze nawozu. Według różnych szacunków, w Polsce gleby zawierają zaledwie od 1% do 3% próchnicy, przez co niezwykle ważne staje się racjonalne gospodarowanie każdego rodzaju wyprodukowaną substancją organiczną.
Warto bowiem podkreślić, że zawartość próchnicy w glebie decyduje o jej właściwościach oraz aktywności biologicznej, co też przekłada się na wzrost i plonowanie roślin. Trzeba także pamiętać o tym, że próchnica cechuje się strukturotwórczością. Poprawna struktura gleby ma natomiast wpływ na jej szybsze nagrzewanie wiosną, a także tworzenie odpowiednich stosunków powietrzno-wodnych. Optymalny poziom próchnicy pozwala budować odporność roślin, a resztki organiczne zapewniają im niezbędne składniki odżywcze i zwiększają możliwości magazynowania wody w glebie.
Powyższe czynniki podkreślają zatem znaczenie nawozów organicznych, wśród których istotną rolę pełnią resztki pożniwne.
Resztki pożniwne – jaka jest ich wartość?
Wartość resztek pożniwnych jest zależna od uprawianego gatunku. Do najcenniejszych z nich należą te pochodzące z kukurydzy oraz rzepaku, dużą zawartość składników mają również resztki buraka. Przykładowo zawartość azotu (N) w słomie roślin uprawnych – w zależności od źródła – szacowana jest na[1]:
1,19% dla słomy kukurydzianej;
0,70% dla rzepaku;
0,67% dla pszenicy ozimej.
Podobnie zależności te wyglądają w przypadku Magnezu (Mg)
0,28% dla kukurydzy;
0,13% dla rzepaku;
0,09% w przypadku pszenicy ozimej.
Zawartość potas (K) wynosi średnio:
1,87% w przypadku słomy kukurydzianej;
1,73% dla rzepaku;
1,06% dla pszenicy ozimej.
Obecność fosforu (P) szacowana jest natomiast na:
0,20% w przypadku słomy kukurydzianej;
0,13% dla słomy rzepaczanej;
0,11% w przypadku słomy pszenicy ozimej.
Wapń (Ca) przyjmuje nieco odmienne wartości, mianowicie:
0,40% dla kukurydzy;
1,61% w przypadku rzepaku;
0,28% w przypadku pszenicy ozimej.
Powyższe wartości wskazują więc, że resztki pożniwne mogą stanowić niezwykle cenne źródło makroelementów niezbędnych w rozwoju roślin. Warto tym samym podkreślić, że poza opisanymi składnikami, materiał ten dostarcza również wielu mikroelementów, jak bor, miedź mangan, molibden, czy cynk. Różne wartości poszczególnych gatunków roślin świadczą zatem o tym, że warto zapobiegać monokulturom, wprowadzając do uprawy gatunki, które pozwolą na regenerację gleby.
Jak zagospodarować pozostałości upraw na polach?
Chcąc skutecznie wzbogacić glebę o określone mikro lub makroelementy należy wykonać pewne zabiegi. Teoretycznie w celu przyśpieszenia rozkładu, resztki należy rozdrobnić i przekopać, jednak ten proces nie zawsze jest wystarczająco efektywny. Z różnych przyczyn aktywność biologiczna gleby może być niewystarczająca, przez co procesy rozkładu jest zakłócony i może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego.
Dodatkowo, nieprawidłowe zagospodarowanie resztek pożniwnych może stwarza pewne ryzyka dla uprawy. Mogą w nich rozwijać się różnego rodzaju szkodniki, zarówno owady, jak i gryzonie. W efekcie chcąc zwiększyć efektywność wykorzystania resztek pożniwnych, warto skorzystać z gotowych preparatów, które przyśpieszają rozkład słomy.
Pierwszym z ich jest Agrarius bi słoma, czyli nawóz mikrobiologiczny wykorzystujący specjalnie wyselekcjonowane, niepatogenne kultury bakterii i grzyby, które przyśpieszają rozkład resztek. Warto podkreślić, że preparat ten ma formę sypką, co zwiększa jego trwałość i efektywność.
Drugim z wartych polecenia środków od tego producenta jest bi azot, czyli mikrobiologiczny nawóz przyśpieszający rozkład resztek, a także nasycający glebę łatwo przyswajalnym azotem.
Opisując preparaty od Agrarius trzeba też wspomnieć o nawozie wapniowym bi Calc+. Pozwala on szybko i zarazem długofalowo poprawić odczyn pH gleby, hamując procesy gnilne i wzmacniając rozkład materii organicznej.
Kolejnym przykładem może być Full Terminator, czyli nawóz azotowy zawierający mikroelementy i kwasy humusowe. Może być stosowany na resztki pożniwne we wszystkich rodzajach upraw rolniczych, warzywnych, a także sadowniczych. Należy też podkreślić, że środek ten może być stosowany z innymi preparatami, jak np. bi protect.
Jako następny można opisać Lignohumat Super, czy nowej generacji mocno skoncentrowany preparat humusowy pochodzenia roślinnego. Został on wzbogacony o dodatek potasu siarki oraz mikroelementów poprawiających strukturę i jakość gleby. Środek ten skutecznie poprawia pH gleby oraz jej właściwości buforowe, a także zapobiega wypłukiwaniu jej mikro i makroelementów.
Jakie produkty jeszcze stosować na resztki pożniwne?
Biogen Rewital Pro+ jest z kolei preparatem, który wprowadza do gleby niepatogenne bakterie, które wspomagają rozkład materii organicznych, regenerację podłoża, a także wpływają korzystnie na zasiedlenie gleby przez organizmy pożyteczne. Warto podkreślić, że jest to środek o jednym z najbogatszych składów mikrobiologicznych.
Ostatnim z preparatów, których działanie przedstawimy jako przykład jest Tohumus od grupy Azoty. To płynno-organiczny stymulator wzrostu przeznaczony do stosowania doglebowego i dolistnego. Bazuje on na substancjach humusowych, które regulują wzrost i rozwój roślin.
Należy jednak pamiętać o tym, by planując użycie określonych środków, odpowiednio wcześniej zapoznać się z informacjami i zaleceniami od producenta.
Podsumowując warto więc docenić możliwości jakie dają resztki pożniwne, a także pracować nad zwiększeniem efektywność ich wykorzystania. Pozwoli to zaplanować uprawy w taki sposób, by zachować poprawną strukturę gleby, a także poprawić jakość stanowisk pod przyszłe uprawy.
