Bardzo ciepła i sucha aura to doskonałe warunki do pojawia się na polach wielu szkodników, w tym np. gnatarz rzepakowiec czy pchełka rzepakowa. Niestety, chwilowa zmiana pogody może nie być wystarczająca do zatrzymania tych pasożytów.
Gnatarz rzepakowiec (Athalia rosae), zwany czasem „czarną liszką” jeden z najgroźniejszych szkodników upraw rzepaku, może powodować znaczne straty plonów, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie rozpoznany i zwalczony. Zwalczanie tego szkodnika jest kluczowe dla utrzymania zdrowych i wydajnych upraw. W poniższym wpisie omówimy występowanie gnatarza rzepakowca, objawy jego nalotów, zagrożenia, jakie niesie dla rzepaku, oraz skuteczne metody walki z tym szkodnikiem.
Występowanie Gnatarza Rzepakowca
Gnatarz rzepakowiec występuje na terenie całej Europy, w tym w Polsce, i atakuje głównie uprawy rzepaku ozimego i jarego. Szkodnik ten pojawia się przede wszystkim w okresie wiosennym, choć w sprzyjających warunkach może występować w kilku pokoleniach rocznie, co zwiększa jego szkodliwość. Największą aktywność gnatarza obserwuje się w ciepłe i suche lata, kiedy liczebność populacji gwałtownie rośnie.
Objawy nalotów – gnatarz rzepakowiec
Naloty gnatarza rzepakowca są łatwe do rozpoznania. Główne objawy to:
- Obgryzanie liści – Larwy gnatarza żerują na młodych roślinach, powodując charakterystyczne „wygryzienia” w liściach rzepaku.
- Szkieletyzacja liści – Larwy zjadają tkankę miękiszową liści, pozostawiając jedynie unerwienie, co prowadzi do tzw. szkieletyzacji.
- Spadek wzrostu roślin – W przypadku dużej liczby szkodników rzepak może mieć zahamowany wzrost, co wpływa na obniżenie plonów.
Naloty gnatarza rzepakowca mogą być szczególnie szkodliwe dla młodych roślin w fazie rozwoju 4–6 liści, ponieważ silnie uszkodzone rośliny często nie są w stanie się zregenerować.
Zagrożenia dla Upraw Rzepaku
Gnatarz rzepakowiec stanowi poważne zagrożenie dla upraw rzepaku, ponieważ:
- Osłabia rośliny – Obgryzanie liści i szkieletyzacja powodują osłabienie rzepaku, co zmniejsza zdolność roślin do fotosyntezy.
- Zmniejszenie plonów – Silne uszkodzenie roślin w początkowej fazie wzrostu może prowadzić do znacznego obniżenia plonów. W ekstremalnych przypadkach plony mogą spaść nawet o 30-50%.
- Zwiększenie podatności na inne szkodniki i choroby – Uszkodzone rośliny są bardziej podatne na ataki innych szkodników oraz rozwój chorób.
Zwalczanie Gnatarza Rzepakowca
Zwalczanie gnatarza rzepakowca wymaga odpowiedniego podejścia, ponieważ w krótkim czasie może on wyrządzić znaczne szkody. Kluczowe jest monitorowanie pól i regularne kontrole upraw, aby w porę zauważyć objawy nalotu szkodnika.
Zalecane substancje do zwalczania
Poniżej przedstawiamy skuteczne substancje aktywne, które zaleca się do zwalczania gnatarza rzepakowca:
| Substancja aktywna | Mechanizm działania | Zalecane stężenie |
| Deltametryna | Insektycyd pyretroidowy, działa kontaktowo i żołądkowo | 0,075-0,1 l/ha |
| Acetamipryd | Insektycyd neonikotynowy, blokuje receptory nerwowe szkodników | 0,2-0,25 kg/ha |
| Lambda-cyhalotryna | Insektycyd pyretroidowy, działanie kontaktowe i żołądkowe | 0,15-0,25 l/ha |
Stosowanie wymienionych wyżej substancji aktywnych w odpowiednich dawkach jest skuteczne w zwalczaniu gnatarza rzepakowca. Ważne jest jednak, aby preparaty stosować zgodnie z zaleceniami producenta i unikać nadmiernego używania jednego typu insektycydu, aby nie wywołać odporności szkodnika na dany środek.
Podsumowując, gnatarz rzepakowiec to szkodnik, który może spowodować znaczne straty w uprawach rzepaku, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryty i zwalczony. Regularne monitorowanie pól, stosowanie odpowiednich substancji ochronnych oraz wsparcie eksperta rolniczego to klucz do skutecznej ochrony upraw. Wybór odpowiednich insektycydów oraz szybka reakcja na objawy nalotów mogą pomóc w uratowaniu plonów i zapewnieniu ich wysokiej jakości.
Nie zwlekaj – chroń swoje pola przed gnatarzem rzepakowcem i ciesz się obfitymi plonami rzepaku!
Uwaga! Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
Środki ochrony roślin mogą nabywać jedynie osoby pełnoletnie oraz – w przypadku środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych – osoby, które posiadają kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz. 340 z późn. zm.), w tym osoby, które ukończyły szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin.
*”Powyższy wpis ma wyłącznie charakter informacyjny, a zawarte w nim wiadomości mogą wymagać szerszego sprawdzenia. Prosimy o ich zweryfikowanie przed podjęciem decyzji lub działań”
