Ziemniaki, jako jedna z najważniejszych upraw rolnych, narażone są na liczne zagrożenia ze strony szkodników. Naj częściej na naszych uprawach można spotkać małego szkodnika, a jest nim stonka ziemniaczana. To jednak nie jedyny z pasożytów, który żeruje w ziemniakach. Skuteczna ochrona tego warzywa wymaga strategicznego podejścia, które obejmuje identyfikację zagrożeń, wybór odpowiednich środków ochrony oraz precyzyjne wykonanie zabiegów. W artykule przedstawiamy kompleksowy przewodnik dotyczący zwalczania szkodników w ziemniakach.
Stonka ziemniaczana – najczęstsze szkodniki
Wśród najczęściej spotykanych szkodników ziemniaków wyróżniamy:
- Stonka ziemniaczana – najbardziej znany szkodnik, którego larwy niszczą liście ziemniaków.
- Mszyce – mogą przenosić wirusy powodujące choroby roślin.
- Drutowce – larwy chrząszczy, które uszkadzają bulwy ziemniaków.
- Roztocza – powodują deformacje liści i zmniejszenie plonu.
Stonka ziemniaczana, jakie środki ochrony roślin?
Efektywna ochrona ziemniaków wymaga zastosowania różnorodnych środków chemicznych i biologicznych. Poniżej przedstawiamy najskuteczniejsze produkty dostępne na rynku:
- Insektycydy chemiczne – takie jak imidaklopryd, chlorantraniliprol czy lambda-cyhalotryna. Ważne jest stosowanie ich zgodnie z zaleceniami producenta, aby uniknąć oporności szkodników.
- Środki biologiczne – na przykład produkty zawierające Bacillus thuringiensis, które są bezpieczne dla środowiska i efektywne w zwalczaniu larw stonki ziemniaczanej.
- Nicienie entomopatogeniczne – skuteczne w walce z drutowcami, gdyż penetrują larwy i prowadzą do ich śmierci.
- Produkty:
Optymalny termin zabiegów
Zauważyłeś larwy stonki na swoim polu? Tzn. że czas działać nim będzie za późno. Właściwy termin wykonywania zabiegów ochronnych ma kluczowe znaczenie dla ich skuteczności. Poniżej przedstawiamy zalecenia dotyczące terminów i liczby zabiegów:
- Stonka ziemniaczana – pierwsze opryski należy wykonać, gdy pojawią się larwy, co zazwyczaj ma miejsce na początku czerwca. Zabiegi powtarza się co 10-14 dni, w zależności od nasilenia szkodnika.
- Mszyce – monitorowanie należy rozpocząć w maju, a opryski wykonywać przy pierwszych objawach obecności szkodnika. W zależności od infestacji, zabiegi mogą być konieczne co 7-10 dni.
- Drutowce – zabiegi ochronne należy rozpocząć w momencie sadzenia ziemniaków, stosując preparaty doglebowe, a następnie kontrolować populację i ewentualnie powtórzyć zabiegi po wschodach.
Znaczenie Płodozmianu i Innych Czynników
Płodozmian to kluczowy element zintegrowanej ochrony roślin. Regularna rotacja upraw zmniejsza ryzyko nagromadzenia się szkodników w glebie i ogranicza ich populację. Ziemniaki nie powinny być sadzone na tym samym polu częściej niż co cztery lata.
Inne Czynniki Wpływające na Skuteczność Ochrony
- Jakość sadzeniaków – zdrowe, certyfikowane sadzeniaki zmniejszają ryzyko wprowadzenia chorób i szkodników do uprawy.
- Stan gleby – dobrze przygotowana, żyzna gleba sprzyja zdrowemu wzrostowi roślin i ich naturalnej odporności na szkodniki.
- Pogoda – warunki pogodowe wpływają na rozwój zarówno ziemniaków, jak i szkodników. W ciepłych, wilgotnych latach może być konieczne zwiększenie liczby zabiegów.
Stonka ziemniaczana, a zagrożenia związane z zaniedbaniem ochrony przed szkodnikami
Niepodejmowanie szybkich i odpowiednich działań w przypadku wystąpienia szkodników w uprawach ziemniaków może prowadzić do poważnych konsekwencji. Poniżej przedstawiamy główne zagrożenia związane z brakiem reakcji na inwazję szkodników.
1. Obniżenie Plonów
Głównym zagrożeniem jest znaczne obniżenie plonów ziemniaków. Szkodniki, takie jak stonka ziemniaczana czy drutowce, mogą niszczyć liście i bulwy, co prowadzi do spadku ilości i jakości zbiorów. Uszkodzenia liści ograniczają fotosyntezę, co wpływa na ogólny rozwój roślin i redukcję wielkości bulw.
2. Pogorszenie Jakości Bulw
Szkodniki, które atakują bulwy, takie jak drutowce, powodują fizyczne uszkodzenia, które mogą prowadzić do pogorszenia jakości ziemniaków. Bulwy z uszkodzeniami są bardziej podatne na infekcje grzybowe i bakteryjne, co może skutkować ich gniciem podczas przechowywania.
3. Wzrost Kosztów Produkcji
Zaniedbanie kontroli szkodników może prowadzić do konieczności podjęcia intensywnych i kosztownych działań naprawczych. Stosowanie większych ilości pestycydów, dodatkowe zabiegi ochronne oraz zwiększone nakłady pracy mogą znacząco podnieść koszty produkcji.
4. Rozprzestrzenianie chorób i odporność na pestycydy
Niektóre szkodniki, takie jak mszyce, są wektorami chorób wirusowych, które mogą powodować poważne uszkodzenia w uprawach ziemniaków. Brak kontroli nad populacją tych szkodników może prowadzić do szybkiego rozprzestrzeniania się chorób, co dodatkowo zagraża zdrowiu upraw i obniża plony.
Opóźniona lub niewłaściwa reakcja na inwazję szkodników może przyczynić się do rozwoju oporności na stosowane pestycydy. Szkodniki, które przeżyją niewystarczające dawki pestycydów, mogą stać się bardziej odporne, co utrudnia ich przyszłe zwalczanie i wymaga stosowania coraz silniejszych środków chemicznych.
Klucz do efektywnej ochrony uprawy ziemniaka
Podsumowując, szybka i skuteczna reakcja na pojawienie się szkodników w uprawach ziemniaków jest niezbędna dla ochrony plonów i zapewnienia ich wysokiej jakości. Brak odpowiednich działań może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym znacznych strat plonów, pogorszenia jakości bulw, wzrostu kosztów produkcji, rozprzestrzeniania się chorób oraz rozwoju oporności na pestycydy. Wszystko to przyczynia się do strat ekonomicznych, które mogą zagrozić stabilności finansowej gospodarstw rolnych.
Ochrona ziemniaków przed szkodnikami to proces wymagający systematycznego podejścia i zastosowania różnorodnych strategii. Kombinacja odpowiednich środków ochrony roślin, optymalnych terminów zabiegów oraz dbałość o zdrowie gleby i płodozmian są kluczowe dla uzyskania wysokich plonów. Stosowanie się do powyższych zaleceń pozwala nie tylko na efektywną walkę ze szkodnikami, ale również na zwiększenie jakości i ilości plonów.
Uwaga! Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
Środki ochrony roślin mogą nabywać jedynie osoby pełnoletnie oraz – w przypadku środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych – osoby, które posiadają kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz. 340 z późn. zm.), w tym osoby, które ukończyły szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin.
